Tweede Blad.
Groote brand te
Nieuwkuijk,
Buitenland.
Provinciaal Nieuws.
Albanië.
Mexico.
NUMMER 41.
DONDERDAG 21 MEI 1914.
37e JAARGANG.' Levend verbrand ztjn 2 varkens en toen Tampico nog door de bondstroepen
Er staan 14 huizen in brand in Nieuw
kuijk, mijnheer aldus kwam men ons
Maandagmorgen omstreeks 8 uur op ons
bureau berichten. Als de bliksem zoo
snel de fiets genomen en trappen wat
wij konden, erheen 1
In Baardwijk stonden reeds hier en
daar groepjes menschen bijeen, druk
sprekend over den grooten ramp, 18
huizen stonden er reeds in brand 1 riep
men.
Op de hooge brug in den Overlaat
zagen wij den kerktoren van Nieuwkuijk
omhuld in rook.
Meer was tengevolge van de hoog
opgaande in vollen tooi staande boomen
niet te zien.
In Drunen was geen besje meer
binnen gebleveD. Alles stond buiten,
want zoo wist men te vertellen, ze heb
ben hier alle brandspuiten komen halen
omdat er in Nieuwkuijk 30 huizen, de
kerk en het klooster in brand stonden
Nog harder trapten we door. Reeds
waren we Nieuwkuijk genaderd en nog
was van een brand niets te zien. Wel
was het aan de bedrukte gezichten der
inwoners te zien dat een groote ramp
over hen was gekomen.
Eindelijk waren we op de plaats des
onheils 1
Een verschrikkelijke verwoesting
Links-en rechts van den breeden weg
alles als 't ware platgebrand. 12 groote
boerenhuizen 3 pakhuizen, 6 schuren
en eenige hooimijten waren in asch ge
legd en zulks met een snelheid die aan
het ongelooflijke grenst.
Om ongeveer kwart over 7 uur werd
de brand ontdekt en om 9 uur lag
alles tegen den grond, slechts rookende
puinhoopen was 't eenige overblijfsel van
die flinke boerderijen die voor slechts 2
uur geleden nog zoo aardig tusschen
het jonge groen stonden.
Waarlijk een droevig en troosteloos
gezicht 1
De brand was ontstaan in het huis
bewoond door den bakker G. de Jong.
Ongeveer kwart over 7, toen de vrouw
uit de kerk kwam, riep zij »wat ruikt het
toch naar brand.* Nauwelijks had zij dit
gezegd of tot haar schrik outwaardde
zij dat het geheele rieten dak reeds in
Hchte laaie stond. De vlammen grepen
zoo snel om zich heen, dat zij siechts
gelegenheid had om haar kinderen te
pakken en het brandend gebouw te ont
vluchten.
De Jong zelf wist het paard nog uit
den stal te halen.
Voor iemand wist dat er brand was,
waren de vlammen reeds op de rechts
en links staande perceelen overgeslaau.
Ook hier moesten de bewoners iu
aller ijl de brandende gebouwen ont
vluchten. Bij van Loon kon de oude
man slechts in nachtgewaad het huis
verlaten. Nauwelijks was hij buiten of
het dak viel in.
Intusschen begon de wind vrij hevig
uit het Noord-Oosten op te steken waar
door het brandende riet op de met riet
gedekte daken van de aan de zuidzijde
der straat gelegen huizen neerkwam.
Het huis, bewoond door den schilder
van Oort stond dan ook weldra in vlam
men en voor men het kon verhoeden
waren de.vlammen op de naaststaande
huizen overgesban.
De braodweer van Nieuwkuijk, be
staande uit een zeer oud primitief spuitje
kon niets uitrichten. Eerst toen de brand
spuiten uit Vlijmen, waaronder de groote
nieuwe ter plaatse kwamen, kon men
aan het werk gaan.
Een groot euvel echter was weer dat
de spuit van Vlijmen op ongeveer 20
minuten afstand het water moest halen.
Met behulp van de brandspuit van Dru
nen wist men echter spoedig water te
geven.
Vooraf dienen wij te vermelden dat
de burgemeester van Nieuwkuijk ziek
was en de leiding dus niet op zich kon
nemen. Op zijn verzoek heeft zulks toen
de burgemeester van Vlijmen gedaan.
En het is gebleken dat het in goede
handen was, want zeker is het dat, was
Vlijmen niet zoo spoedig de behulpza
me hand komen bieden, de ramp niet
te overzien zou zijn geweest.
Er zijn staaltjes van kolossale held
haftigheid gegeven.
Toen het vuur zich met schrikbaren
de snelheid en verwoedheid uitbreidde
klom de 17-jarige weesjongen Philippus
Waaijer uit Rotterdam, thans bakkers
knecht bij den heer J. van Eetben,
op het dak van het huis van Samuels.
De vlammen laaiden om hem heen en
een verstikkende rook omhulde hem.
Desondanks hield hij moedig stand en
wist het dak nat te houden. Een oogen-
blik schenen hem zijn krachten te bege
ven, zijn broek begon hier en daar reeds
te branden. De heer C. Wagenberg uit
Vlijmen klom toen op een trapleer en
wist zoo den jeugdigen held met emmers
water nat te houden. Deze kon daardoor
stand blijven houden en zoo wist hij na
een kwartier op levensgevaarlijke wijze
hard gewerkt te hebben, de [brand aan
de Noordzijde van de straat te stuiten.
Intusschen had het dak van wethou
der v. d. Brand weer vlam gevat. Voor
dat iemand er erg in had was deze
jeugdige held ook weer daar, vlug als
een kat, het dak opgeklommen en wist
de vlammen spoedig uit te trappen*
Vandaar liep hij weer naar het huis
bewoond door den heer Driessen. Ook
hier zat hij oogenblikkelijk op het dak
om daar den timmerman J Kooien bij
het blusschen behulpzaam te zijn.
Nog hebben bij de redding buitenge-
wouen moed aan den dag gelegd, J. v.
Engelen uit Vlijmen, H. de Wit uit Dru
nen, J. Kooien, J. v. Oers, W. Kievits
en Merkx uit Nieuwkuijk.
De WelEerw. heer Karsmakers, kape
laan spoorde de mannen krachtdadig
aan, doch in het begin waren velen te
veel bedacht op eigen have en goed.
j* i,Toen alle spuiten, die van dc gemeen
te Haarsteeg was ook Inmiddels aange
komen, aan het werk waren kon met
eenige kans van slagen er aan gedacht
worden het vuur te blusschen.
gi Aan de autoriteiten van 's Bosch was
om hulp gevraagd daar men en te
recht aanvankelijk vreesde dat het
heele dorp een prooi der vlammen zou
worden. Er schijnen echter te veel for
maliteiten voor vervuld te moeten wor
den, want eerst om halt tien kwam er
bericht dat, zoo net nog noodig was,
men zou komen.
Het gevaar was toen echter geweken,
zoodat de aangeboden hulp niet meer
noodig was.
Om half tien lagen 12 groote boer
derijen in asch- Niets stond meer over-
eiod dan eenige kale muren. De huizen
werden bewoond door G. de Jong, Van
Drunen, Van Loon. v. d. Lee, H. Dries
sen en de pakhuizen van de firma van
Mol en aan de Zuidzijde van J. v. d. Aa,
Van Bladel, v. d. Oort, C. v- Buul, M.
van Wijk, F. de Hoog en F. v. d. Brand.
Het huis bewoond door van Mol, en
geheel met leien gedekt, heeft te midden
van een vuurzee stand weten te houden
dank zij het krachtig o treden der
brandweer en de moderne dakbedekking.
De waterschade is hier echter groot.
De d'ie schuren achter dit huis gele
gen zijn, zooals boven reeds vermeld,
in asch geleed.
De pakhuizen zaten vol koloniale wa
ren waarvan niets is gered kunnen
worden.
Onvermeld mag ook rniet blijven
dat van Loon, wiens huis een vorige
week afgebrand is en nu tijdelijk in de
v/oning woonde naast het huis van G.
de Jong, weer js afgebrand.
Talrijke tooneelen van wanhoep zijn,
zooals begrijpelijk is, te zien geweest.
Zoo zagen wij ceu moeder, omgeven
van 7 kinderen achter op een dries ge
vlucht. Geheel wezenloos zat. ze voor
zich uit te staren. Op enkele door ons
gestelde vragen kon zij geen antwoord
geven. Slechts droevig snikken was al
wat zij doen kon. Pijnlijk was het te
zien hoe telkens ook de kleine kinderen
in snikken uitbarsten als zij hun moeder
zoo bedroefd zagen
Half tien was men den brand meester
althans was geen uiibreiding meer te
vreezen. De brandspuiten van Druneo,
Vlijmen en Haarsteeg bleven echter nog
ter plaatse.
Door de marechaussée was de Jong
in arrest genomen. Toen de justitie later
ter plaatse kwam, werd hij weer op vrije
voeten gesteld. Last werd gegeven dat
hij zich voorloopig ter beschikking
van de justitie moest blijven stellen.
Naar wij vernemen is de Jong voor
fl 15,000 verzekerd.
"2De schade is zeer groot. Bijna alle
huizen zijn bij den Boerenbond verzekerd.
Toen wij Ph. Waaijer zeiden dat hij
goed zijn best had gedaan, antwoordde
hij „Och, niets meer dau mijn plicht,
mijnheer. Dat ik mijn gezicht geblesseerd
heb en mijn been is niet erg, doch mijn
boezeroen eD mijn broek en schoenen
zijn heelemaal weg en dat is voor mij,
weesjongen, erger".
Wij konden niet nalaten te zeggen,
dat algemeen zijn heldhaftigheid werd
geroemd en de betrokken autoriteiten
dus niet zullen nalaten hem daarvoor
te beloonen.
Want werkelijk, zulke heldenmoed
dient beloond te worden.
Gisteren zijn wij nog eens ter plaatse
geweest om nog nadere bijzonderheden
te vernemen.
één hond van M. v. Wijk, 2 varkens en
een geit van G. de Jong, één hond van
J. v. Loon.
Bij de firma Van Mol zijn mede ver
brand 6000 liter olie, 800 zakken graan
en ééa rijtuig.
Een der dakloozeo, A. v. d. Aa is
Maandag zoo zeer door den schrik ge
troffen, dat in allerijl geneeskundige hulp
moest worden ingeroepen welke door
Dr. v. S. uit Drunen werd verleend.
Mej. S. v. Schiindel Is zoo door den
schrik bevangen dat haar Maandagna
middag de laatste H. H. Sacrcamenten
mcesten worden toegediend.
Hedenmorgen was haar toestand iets
beter, ook die van A. v. d. Aa.
De bewoners der afgebrande huizen
zijn allen liefderijk opgenomen door
bloedverwanten en vrienden.
bezet was.
In het hoofdkwartier der rebellen wordt
bovendien verklaard, dat het bericht, als
zouden de rebellen van de Nederlanders
te Tampico een geldsom geéischt heb
ben, onjuist is.
Eenigszios in strijd met het boven
staande is het volgend telegram uit
Washington Vanwege het departement
van Bultenlandsche zaken worden pogin
gen in het werk gesteld, om de verzeke
ring te krijgen van de leiders der con-
stitutionalisten te Tampico, dat de amb
tenaren aan de olievelden gevrijwaard
zullen worden tegen slechte behandeling.
Op aandringen van den Nederlandschen
gezant heeft minister Byran zelf gepro
testeerd tegen de willekeurige handelin
gen, waaraan de constitutionalisten zich
schuldig hebben gemaakt in het olie
district Tampico.
Wat majoor Thomson vroeger bijna
voleindigd had, n.l. door onderhande
lingen komen tot overeenkomst met de
Eplroten, dus tot vrede in Zuid-Albanië
maar dat door de intriges van Essad
Pacha werd te niet gedaan, is thans
bereikt dooi de contióie-commissie der
mogendheden.
Het protocol der overeenkomst tus
schen de voorlooplge Epirotische regee-
riug en de internationale controle-com
missie dat thans onderteekend is, bevat
de volgende privileges voor Epirus
De gendarmerie zal als plaatselijke
politie georganiseerd worden en niet
buiten Epirus kunnen optreden dan in
gevallen van force majeure, welke als
zoodanig door de internationale contro
le-commissie erkend moeten worden.
Volkomen godsdienstvrijheid wordt
gewaarborgd.
De Grieksche en de Albaansche taal
zullen in drie klassen der lagere school
onderwezen worden, terwijl in de Epiroti
sche administratie en rechtbanken de
Grieksche taal zal worden toegestaan.
De correspondentie met de central
regeering te Durazzo zal geschieden in
de Albaansche taal.
Twee administratieve districten, Korit-
za en Argyrocastro, zullen bestuurd
worden door christen gouverneurs, door
de Albaansche regeering te benoemen.
Twee administratieve raden zullen ge
kozen-worden volgens de bepalingen
van algemeen stemrecht. Waarschijnlijk
zullen de gouverneurs voor deze raden
verantwoordelijk zijn.
Bezwaarschriften van de inwoners van
Chimarra zullen aan de mogendheden
worden voorgelegd.
De Albaneesche regeering zal alge-
meene amnestie verleenen.
De troepen, uit Epirus herkomstig,
zullen onder de wapenen blijven, ten
einde de kern te vormen eener nieuwe
gendarmerie onder bevel hunner eigene
officieren.
De buitenlandsche vrijwilligers zullen
het land verlaten.
Deze nieuwe staat van zaken zal ge
organiseerd en gecontroleerd worden
door de internationale controle-commis
sie, die zich naar Chimarra zal begeven.
De uitvoering en de handhaving van
bovenstaande bepalingen zal gewaar
borgd worden door de mogendheden.
Er zou dus vrede en rust in Albanië
kunnen komen als niet hedenmorgen de
wereld werd verrast door een schokkend
bericht nl. dat gssad Pacha is gevangen
genomen en aan boord van een Oosten-
njksch oorlogsschip is geplaatst. Er
moet een botsing hebben plaats gehad
tusschen aanhangers vaa Essad en z'n
tegenstanders p.d de gendarmerie onder
Ned. officieren, waarmee Essad het toch
niet kon vinden moet hem hebben ge
vangen genomen. We zijn zeer benieuwd
naar verdere berichten.
Waalwijk, 20 Mei 1914.
Koopt niet In den vreemde, wat gij
in Waalwijk even goed en even
goedkoop kunt vinden.'
2651 W. B.
erwijs
Naar wij vernemen zullen de eerw.
zusters, Dochters van het H. Hart in de
t. Antonlusparochie alhier weldra over-
aan tot het bouwen van een klooster
et school aldaar. Onderhandelingen
over den aankoop van grond worden al
gevoerd.
We hopen dat dit gerucht spoedig
werkelijkheid moge zijn, opdat de zusters
die in deze parochie voor het onderwijs der
jeugd en in de geheele gemeente voor
de ziekenverpleging zoo nuttig en voor
beeldig werkzaam zijn, een haar passende
wooing en dito school krijgen..
De St. Petrusschool, R. K. school
voor jongens alhier, zal naar men ons
mededeelt, reeds spoedig moeten worden
vergroot, dit met het oog op uitbrcidin
der leerjaren.
'Dawsitad:
Het Neder landsch-Mexicaansch incident.
Naar uit New-York gemeld wordt,
heeft te Washington de Nederlandsche
gezant, Ridder van Rappard, naar aan
leiding van het bericht omtrent de z. g.
landing van Nederlandsche marine sol
daten bij Tampico, een verklaring afge
legd, volgens welke 't gaat om een on
beduidend voorval, dat reeds veertien
dagen geleden plaats had en met de
brandschatting van Tampico niets te
maken heeft. De gezant verklaarde, dat
twee weken geleden, na de terugroeping
der arbeiders, werkzaam bij de petrole-
um-maatschappij „Corona", waarvan de
petroleumbronnen 30 K. M. van Tampico
verwijderd liggen, door de „Kortenaer
vier man geland werden, om bij de in
krimping der petroleumproductie behulp
zaam te zijn. De commandant van den
Nederlandschen kruiser wees 'n dekoffi-
cier en drie leden van 't technisch
personeel aan, die ongewapend en niet
in uniform aan land gingen. Van een
troepenlanding is dus in het geheel geen
sprake.
Ook van een protest der rebellen
tegen die_landing is niets bekend. De
landing der vier Nederlanders had plaats
Zondagavond was cfe dansclub Terp
sichore in Musis bijeen, om afscheid te
nemen van haren president, den heer
Albert Kemperman, die naar Nijverdal
vertrekt. In hartelijke woorden werd hem
dank gebracht voor hetgeen hij deed
voor deze club en hem 't beste toege-
wenscht voor zijne verdere loopbaan.
Als blijk van waardeering der leden
werd hem een cadeau aangeboden in
den vorm van een inkstel, dat, het mag
wel eens openlijk gezegd, wederom
zooals dat gebruikelijk schijnt, buiten
Waalwijk moest worden gekocht I
Waalwijks Belang.
Men is thans wederom bezig de jaar
kwitanties van Waalwijks Belang* te
innen en we vertrouwen dat niet alleen
alle leden trouw hun lidmaatschap zullen
vervolgen, maar dat vele nieuwe leden
zich zullen opgeven. O. i. is deze ver-
eeniging het dubbel waard. Werpen
we een blik in 't jaarverslag, dan zien
we daarin wat over 't afgeloopen jaar
door haar zooal is verricht. We noemen
daaruit o. m. de viering der onafhanke
lijkheidsfeesten, het werken voor een
latere trein, aanplanting van boomen,
het leggen van fietspaden, het oprichten
der Groene Kruisvereenigingen, ijsiees--
ten, het aansturen op een bouwcomité,
enz. enz. Genoeg om aan te toonen dat
deze vereeniging hard werkt, zeer veel
doet voor onze gemeente en daarvoor
nuttig en onmisbaar is. Welnu dat ieder
een, (niet het minst de winkeliers en
caféhouders en die vergeten hethaar
daD ook steunen door lid of donateur
te worden. Wij vertrouwen op een flln-
ken aanwas van leden
Verslag van de vergadering der afdetling
Waalwijk van het N. O. G-
Zondagmiddag ten 3 ure vergaderde
de afdeeling in het Hotel Gerris.
De opkomst had beter kunnen zijn.
Bij de opening kon de voorzitter
de vergadering meedeelen dat weer
eenige nieuwe leden toegetreden zijn.
De beschrijvingsbrief werd uitvoe
rig besproken en er op gewezen dat het
praeadvies van het hoofdbestuur op het
door de afdeeling ingediende voorstel
aangaande reserve-onderwijzers gunstig is.
Genoemd voorstel luidt
De algemeene vergadering draagt het
hoofdbestuur op, zoo spoedig mogelijk
er bij de regeering op aan te dringen,
dat deze aan de gemeenten extra subsi
die verleene voor 't aanstellen van één
meer surnumeraire leerkrachten, leer-
krachien die als reserve-onderwijzers
kunnen dienst doen Dij ziekte, of bij
't vervullen van militairen plicht door
een of meer leden van 't personeel der
school of scholen.
De beteekenis, die aanneming van
dit voorstel door de regeering voor het
onderwijs zou hebben is niet gering.
Aan de orde kwam verder de be
noeming van een afgevaardigde voor de
algemeene vergadering te Zwolle.
Als zoodanig werd gekozen de seci.' 1
taris W. Bos te Vrijhoeven-Cappel.
Besloten werd pogingen te doen
het oprichten van een hoofdacte-cur:
te Waalwijk.
Daartoe zal men met een andere
deeling confereeren en bij voldoen
deelname subsidie aanvragen.
Na behandeling der ingekomen sti J
ken, die niet van veel belang war
ontspon zich nog een discussie van m i
huishoudelijken aard. Later bleek
een misverstand in het spel was en
om zeven uur kon de Voorzitter de
animeerde vergadering sluiten.
Vakschool.
Onder voorzitterschap van den h
C. L. Bressers te Dongen, hield de co
missie van advies voor de vakschool
Waalwijk, 11. Maandagmiddag eene v*j|
gadering in 't hotel Verwiel alhier,
deze bijeenkomst kwamen tal van
langrijke onderwerpen in behaodell
Waar dit lichaam alleen der regeer
adviseert, kan hieromtrent officieel o.'
worden medegedeeld. Wel kunnen v j
schillende besluiten van de regeer
te dezer zake spoedig worden tegem
gezien.
Ongeval.
Gistermiddag had het tweejarig kin
van V. alhier het ongeluk, terwijl het i 1
een liniaal speelde, te vallen. Het vo
werp drong met zulk een geweld ic
mondje, dat het gehemelte werd gesj
ten. Dr. v. Gils was direct ter plaa
om hulp te verleenen. De toestand
het kindje is op 't oogenblik niet zo 1
wekkend.
Bouwgrond-Mij. Waalwijk
Maandagavond werd in 't hotel Very
de jaarvergadering gehouden der Boi 5
grond-Mij. Waalwijk*.
De winst- en verliesrekening w
oedgekeurd en de aftredende bestui
eden werden als zoodanig herkozen,
e heer J. Quirijns directeur, J. j
Iersel, commissaris en H. G. van Ev
dingen, waarnemend commissaris. j
Militaire oefening.
Zooals onze lezers weten, heeft
minister van Oorlog gelden uitgetrok! j
om afdeelingea militairen van de v
schillende regimenten in de gtlegenh
te stellen, een oefening te houden z
danig dat ze niet des avonds in gai
zoen terug behoeven te zijn, maar c
ze kunnen blijven waar ze zijn, j]
onderdak moeten zoeken, voor zich
moeten zorgen, eigen potje koken
Zulk een oefeuiDg zal 22 of 23 J
a.s, alhier in de hei worden gehoui
door een afdeeling van 60 infantri3ten
's Bosch, onder bevel van luiten
Alofs. Deze verfoeide dezer dagen
onze gemeente om eenige voorzieninj 1
te treffen.
De miiitairen zullen na de oefenin;
in de hei dien avond hun intrek ner
in eeDe ledige hofstede van de hee
Timmermans, bekeod onder den ns
van »de achterste hoeve», daartoe v
wiilend beschikbaar gesteld.Aan verse
lende winkeliers eoz. hier werd door
noemden luitenant opdracht gegc
voor de levering van groenten, bro
vlecsch daar ter plaatse.
Heidebrand
Zondagmiddag, toen de heer v. E.
hier met eenige familieleden in de
achter onze gemeente gelegen, aan
wandelen was, bemerkten zij dat een
deelte in brand stond. Aaosto
snelden zij toe en hadden het genoe
dit begin van heidebrand, die zich c
stig liet aanzien, met zand enz. te s
ten.
Voetbalvereeniging »D O S*.
De op 13 April 1.1. opgerichte v
balvereeoiging »Door Oefening Siei
zal morgen (Hemelvaartsdag) haar eer*
wedstrijd spelen tegen »01ympia*
Vlijmen op het terrein alhier gele
aan den Meerdijk,- tegenover het
>Buitenlust< van den heer J. Troroi
waar D. O. S. gevestigd is.
Wij wenschen deze jeugdige vercc
ging het beste succes,
Aanvang 3 uur.
Waalwijk Vooruit V.V.V. 2
Na een spannenden strijd heeft
teu tweede male over een 2e klas
gezegevierd. Venlo had zich met eui
spelers van het le elftal versterkt, d
moest desondanks de vlag strijken.
Toen om halt drie scheidsrechter
Rooy beginnen blies, stond er een ste
wind recht over het veld, waarvan V\
eerst het nadeel had. Alhoewel V\
de eerste tien minuteD slechts met 9 r
speelt, treedt zij direct aanvallend
Venlo verplaatst echter het spel en wa
een uitstapje op Waalwijkschen gre
De ontvangst is hier niet erg gul
weer verhuisd de bal naar de aoc
speelhelft. Als dan W.V. eindelijk
ledig is, komt er meer teekening in
spel. De zeer sterke wind doet ecl
veel afbreuk, zoodat Waalwijk tegen b
tegenstanders te kampen heeft. T J
blijft zij over het algemeen een t
sterker. Na 20 minuten spelens w<
een corner geforceerd. Moonen pla
het leder prachtig voor den doelmc
De Echo mi het Mee.
